ምደባ ኣመጋግባ ኣሚኖ ኣሲዳት።

ኣገደስቲ ኣሚኖ ኣሲዳት፦ እዚኦም ኣካላት ወዲ ሰብ (ወይ ካልኦት ዓንዲ ሕቖ ዘለዎም እንስሳታት) ባዕሉ ክሰርዖም ዘይክእል ወይ ድማ ናህሪ ምትእኽኻብ ድሌታት ኣካላት ካብ ምምላእ ዝረሓቐን ብግዳማዊ መግቢ ክቐርቡ ዘለዎምን ኣሚኖ ኣሲዳት እዮም። ንዓበይቲ ዘድልዮም ኣገደስቲ ኣሚኖ ኣሲዳት ካብቲ ዝድለ ፕሮቲን ኣስታት 20% ክሳብ 37% እዩ። 8 ዓይነታት ኣለዉ፣ ተግባራቶም ድማ ከምዚ ዝስዕብ ይመስል፤

ሊሲን፦ ንዕብየት ሓንጎል የደንፍዕ፣ ኣካል ጸላም ከብድን ሽንቲ ሓሞትን እዩ፣ ንመተቦሊዝም ስብሒ የደንፍዕ፣ ንጽኪ ፒነያል፣ ጽኪ ጡብ፣ ኮርፐስ ሉተየምን ማህጸንን ይቆጻጸር፣ ከምኡ’ውን ምብስባስ ዋህዮታት ይከላኸል፤

ትሪፕቶፋን፡- ምፍራይ ጽማቝ ከስዐን ጽማቝ ሽኮርያን የደንፍዕ፤

ፌኒላላኒን፡- ምጥፋእ ስራሕ ኩሊትን ሽንቲ ምፍሳስን ኣብ ምውጋድ ይሳተፍ፤

ሜቲዮኒን፡- ኣብ ውህደት ሄሞግሎቢን፡ ቲሹታትን ሴረምን ዝሳተፍ ኮይኑ፡ ንሓሞት፡ ሽኮርያን ሊምፍን ናይ ምድንፋዕ ተግባር ኣለዎ፤

ትሬዮኒን፦ ሚዛን ንምርካብ ዝተወሰኑ ኣሚኖ ኣሲዳት ናይ ምቕያር ስራሕ ኣለዎ፤

ኣይሶሉሲን፡- ኣብ ምቁጽጻርን ምትሕልላፍን ታይመስ፡ ሓሞትን ጽኪ ፒቱታሪን ይሳተፍ፤

ሉሲን፡- ንኣይሶሉሲን ሚዛን ይህቦ፤

ቫሊን፡ ኣብ ኮርፐስ ሉተየም፡ ጽኪ ጡብን ማህጸንን ይሰርሕ። ፍርቂ-ኣገደስቲን ብኹነታት ኣገደስቲን ኣሚኖ ኣሲዳት፦ ኣካላት ወዲ ሰብ ክጥርንፎም ዝኽእል ግን ከኣ መብዛሕትኡ ግዜ ንቡር ድሌታት ከማልኡ ዘይክእሉ ኣሚኖ ኣሲዳት ፍርቂ-ኣገደስቲ ወይ ብኹነታት ኣገደስቲ ዝኾኑ ኣሚኖ ኣሲዳት ይበሃሉ። እዚኦም ብቐንዱ ኣርጂኒንን ሂስቲዲንን ኮይኖም ኣብ እዋን ዕብየት ቁልዕነት ኣገደስቲ ኣሚኖ ኣሲዳት እዮም። ኣካላት ወዲ ሰብ ኣድላይነት ኣገደስቲ ኣሚኖ ኣሲዳት ምስ ዕድመ እናነከየ ይኸይድ፡ ኣብ ዓበይቲ ምስ ዕሸላት ክነጻጸር እንከሎ ድማ ርኡይ ምንካይ ይርአ። ስርሖም ድማ ከምዚ ዝስዕብ ይመስል፤

ኣርጂኒን፡- ኣርጂኒንን ዲኦክሲኮሊክ ኣሲድ ውህደት ምድላዋት (ሚኖክሳሊን) ንሕማም ፍንጣጣ፡ ቫይራላዊ ምውቃጥ ወዘተ ንምፍዋስ ውጽኢታዊ መድሃኒታት እዮም።

ሂስቲዲን፡- ከም ባዮኬሚካላዊ ሪኣጀንት ከምኡ’ውን ፋርማሲቲካል ኣጀንት ክውዕል ይኽእል፡ ከምኡ’ውን ኣብ ምፍዋስ ሕማም ልቢ፡ ዋሕዲ ደም፡ ረውማቶይድ ኣርትራይተስ ወዘተ ክውዕል ይኽእል።

ዘይ-ኣገደስቲ ኣሚኖ ኣሲዳት፡ እዚኦም ደቂ ሰባት (ወይ ካልኦት ዓንዲ ሕቖ ዘለዎም እንስሳታት) ካብ ቀለልቲ ቅድመ-ተኸተልቲ ክጥርንፍዎም ዝኽእሉን ካብ መግቢ ምርካብ ዘየድልዮምን ኣሚኖ ኣሲዳት እዮም። ኣብነት ግላይሲንን ኣላኒንን ይርከብዎም።