ኣስፓርተም ኣብ ዓለምና ብዕምቆት ካብ ዝተጽንዑ ተወሰኽቲ መግቢታት ሓደ እዩ። ከም ልዑል-ጽዓት ዘለዎ ኣርቲፊሻል መመቐሪ መጠን፡ ኣስታት 200 ዕጽፊ መቐረት ሱክሮስ ዘለዎ ጽሩይን ሽኮር-ዝመስል ጣዕሚ የቕርብ፡ እንተኾነ ግን ዳርጋ ዝኾነ ካሎሪ ኣየበርክትን። በዚ ምኽንያት እዚ፡ ካብ ካርቦን ዘለዎም ልስሉስ መስተታት፡ ዱቄት መስተታትን ማስቲካን ክሳብ ጣፍ፡ ኣይስክሪም፡ ኮንፌክሽንን ቅጽበታዊ ቡንን ዝተሓዋወሰ ኣሽሓት ዝተቐነሰ-ካሎሪን ሽኮርን-ነጻ ፍርያት ቀንዲ ቀመም ኮይኑ ኣሎ። ንዝኾነ ሓላፍነት ዝስምዖ ኣቕራቢ ኣስፓርተም፡ ዓማዊል ንኽልቲኡ ተግባራዊ ረብሓታትን ግዴታዊ ምልክት ምግባር ጠለባትን ናይዚ ቀመም ምሉእ ብምሉእ ከም ዝርድእዎ ምርግጋጽ፡ ናይ ምቁጽጻር ምኽባር ጥራይ ጉዳይ ኣይኮነን-ንግልጽነት፡ ድሕነት ተጠቀምትን ህዝባዊ ጥዕናን ተወፋይነት እዩ።
ብመሰረት ሃገራዊ ደረጃ ቻይና *GB 2760-2014 – ሃገራዊ ደረጃ ድሕነት መግቢ ንኣጠቓቕማ ተወሰኽቲ መግቢ*፡ ዝኾነ ኣስፓርተም ዝሓዘ ፍርያት መግቢ ኣብ ዝርዝር ቀመማት "ኣስፓርተም (ፊኒላላኒን ዝሓዘ)" ኢሉ ብንጹር ክእውጅ ኣለዎ። እዚ ጠለብ እዚ ፍቓደኛ ኣይኮነን፡ ኣብ ቻይና ጥራይ እውን ኣይኮነን። ብሓቂ ክርአ ከሎ፡ ኣብ ሕብረት ኤውሮጳ (ብመሰረት ደንቢ (EC) ቁጽሪ 1333/2008)፡ ኣመሪካ (ብመንገዲ ደንቢ ምልክት ምግቢ ኤፍ.ዲ.ኤ)፡ ከምኡ’ውን ካልኦት ብዙሓት ስልጣን ፍርዲ ኣብ መላእ ዓለም ተመሳሳሊ ናይ ምልክት ምግባር ትእዛዛት ኣሎ። ኣድማሳውነት ናይዚ ደንቢ ብዓለም ደረጃ ተፈላጥነት ዘለዎ ሳይንሳውን ሕክምናውን ምርድዳእ ዘንጸባርቕ እዩ።
እዚ ፍሉይ ምልክት ንምንታይ ኣድላዪ ምዃኑ ንምርዳእ፡ መጀመርታ ኣስፓርተም ምስተወስደ እንታይ ከም ዘጋጥም ክርዳእ ኣለዎ። ምስ ምውሓጥ፡ ኣስፓርተም ኣብ ስርዓተ ከስዐ ወዲ ሰብ ብኤስተረዝን ፔፕታይደዝን ብቕልጡፍን ምሉእ ብምሉእን ናብ ሰለስተ ቀንዲ መተቦላይት ይበታተን፡ ፊኒላላኒን (ኣስታት 50% ብክብደት)፡ ኣስፓርቲክ ኣሲድ (ኣስታት 40%)፡ ከምኡ’ውን ውሑድ መጠን ሜታኖል (ኣስታት 10%)። እዞም መተቦላይትስ ኣብ ብዙሓት መዓልታዊ መግብታት ብኣዝዩ ዝለዓለ መጠን ይርከቡ። ንኣብነት ሓደ ብርጭቆ ጸባ ካብቲ ብኣስፓርተም ዝተመቐረ ቆርቆሮ ዳይት ሶዳ ዝያዳ ፊኒላላኒንን ኣስፓርቲክ ኣሲድን ዝሓዘ እዩ። ብተወሳኺ፡ ሰፊሕ ሳይንሳዊ መጽናዕትታት-ብዙሕ ናይ ነዊሕ-መጽናዕትታት ደቂ ሰባት ሓዊሱ-ኣረጋጊጹ ኣሎ፡ ዋላ’ውን ኣብ መዓልቲ ንሓደ ኪሎ ግራም ክብደት ኣካላት 200 ሚሊግራም ዝኾነ ልዑል መጠን ኣመጋግባ፡ ዝኾነ ክፍለጥ ዝኽእል ዘይተበላሸወ ኣስፓርተም ናብ ደም ፈጺሙ ከምዘይኣቱ ኣረጋጊጹ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ኣስፓርተም ምሉእ ብምሉእ ይመሓላለፍ፡ ኣብ ኣካላትና ኣይእከብን፡ ንመብዛሕትኡ ህዝቢ ድማ ሓደጋ ኣየስዕብን።
ይኹን እምበር ንንእሽቶ ጉጅለ ውልቀሰባት ፊኒላላኒን ከቢድ ሓደጋ እዩ። እዞም ውልቀሰባት እዚኦም ብፊኒልኬቶንዩርያ (PKU) ዝፍለጥ ብርቂ ዝውረስ ናይ ምምሕያሽ መግቢ ጸገም ኣለዎም። ፒኬዩ ብሰንኪ ሕጽረት ናይቲ ንፊኒላላኒን ናብ ታይሮሲን ንምቕያር ሓላፍነት ዘለዎ ኢንዛይም ፊኒላላኒን ሃይድሮክሲለዝ ዝመጽእ ኣውቶሶማል ሪሰሲቭ ኩነታት እዩ። እኹል ንጥፈት ናይዚ ኢንዛይም እንተዘይሃልዩ፡ ፊኒላላኒን ኣብ ደምን ቲሹታትን ናብ መርዛም ደረጃ ይእከብ። እዚ ምትእኽኻብ እዚ ብዘይተመሓደረ እንተኾይኑ፡ ንኣእምሮኣዊ ስንክልና፡ ምድንጓይ ምዕባለ፡ ጸገማት ባህሪ፡ ምውቃዕ፡ ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት ድማ ቀዋሚ ጉድኣት ሓንጎል ሓዊሱ፡ ከቢድን ዘይምለስን ናይ ስነ-ኣእምሮ ጉድኣት የስዕብ።
ፒኬዩ ኣብ መላእ ዓለም ኣስታት 1 ካብ 10,000 ክሳብ 1 ካብ 20,000 ሓደስቲ ዝተወልዱ ህጻናት የጥቅዕ፡ ዋላ እኳ ዝርገሐኡ ብብዝሒ ህዝቢ ይፈላለ። ነዞም ውልቀሰባት፡ ጽኑዕ ናይ ምሉእ ዕድመ ኣመጋግባ ገደብ ፊኒላላኒን ኣማራጺ ኣይኮነን-ሕክምናዊ ኣድላይነት እዩ። ኣስፓርተም ኣብ ምሉእ መዓልቲ ኣብ ብዙሓት ፍርያት ክውሰድ ከሎ ርኡይ ምንጪ ፊኒላላኒን ስለዝኾነ፡ ሕሙማት ፒኬዩን ኣለይቶምን ብቕጽበት ከለልይዎን ክቑጠቡን ክኽእሉ ኣለዎም። "ኣስፓርተም (ፊኒላላኒን ዝሓዘ)" ዝብል ምልክት ልክዕ ነዚ ዕላማ እዚ እዩ ዘገልግል። ፒኬዩ ዘለዎም ውልቀሰባት ኣስማት ኬሚካላት ከይተርጎሙ ወይ ዝተዋህበ ፍርያት ጎዳኢ ክኸውን ይኽእል ድዩ ኣይግመትን ውሑስ ምርጫ መግቢ ክገብሩ ዘኽእሎም ቀጥታዊን ርዱእን መጠንቀቕታ እዩ።
ብዓይኒ ሓላፍነታዊ ኣቕራቢ ኣስፓርተም፡ ነዚ ናይ ምልክት ደንቢ ምኽባር ሓያሎ ቁልፊ መትከላት ዘርኢ እዩ። ቀዳማይ፡ ሃገራውን ኣህጉራውን ሕግታት ድሕነት መግቢ ብጽኑዕ ምኽባር ዘርኢ እዩ። ካልኣይ፡ ብዛዕባ እቲ ብድሕሪ እቲ ተወሰኽቲ ዘሎ ሳይንስ ዓሚቝ ርድኢት ዘንጸባርቕ ኮይኑ፡ እዚ ድማ ንመትቦሊዝሙን ካብኡ ክቑጠብ ዘለዎ ፍሉይ ህዝብን ሓዊሱ እዩ። ሳልሳይ፡ እቲ ኣገዳሲ ድማ፡ ንዝተቓልዑ ተጠቀምቲ ንምክልኻል ዝግበር ተወፋይነት ዝውክል እዩ። "ፊኒላላኒን ዝሓዘ" ዝብል ቃል ምሕዋሱ፡ ኣስፓርተም ንሓፈሻዊ ህዝቢ ውሑስ ከምዘይኮነ ዘመልክት ኣይኮነን-ኣማኢት መጽናዕትታት ዘካተተ ንዓሰርተታት ዓመታት ዝቐጸለ መጽናዕቲ፡ ንሓፈሻዊ ህዝቢ፡ እንተላይ ንነፍሰጾራት፡ ህጻናትን ሕማም ሽኮር ዘለዎም ሰባትን ውሕስነት ከምዘለዎ ብቐጻሊ ኣረጋጊጹ። የግዳስ ንንእሽቶን ብሕክምናዊ መዳይ ስብርባርን ጉጅለ ዕላማ ዝገበረ መከላኸሊ እዩ።
ብተወሳኺ እዚ ናይ ምልክት ምግባር ጠለብ ግጉይ ሓበሬታ ንኸይህሉ ይሕግዝ። ንጹርን ደረጃ ዝሓለወን ምልክት እንተዘይሃልዩ፡ ተጠቀምቲ ብዛዕባ ኣስፓርተም ኣብ ኢንተርነት ወይ ኣብ መራኸቢ ብዙሃን ዘይንጹር ወይ ዘደናግር ኣበሃህላታት ከጋጥሞም ይኽእል እዩ። ልክዕን ኣብ ሳይንስ-ዝተመርኮሰ ኣዋጅ ብምእዛዝ፡ ተቖጻጸርቲ፡ እቲ ናብ ተጠቀምቲ ዝበጽሕ ሓበሬታ ቅኑዕ፡ ቅኑዕን ተግባራዊ ምዃኑን የረጋግጹ። ንስድራቤታት ፒኬዩ፡ እቲ ልክዕነት ኣብ መንጎ ምዕቃብ ጥዕናን ዘይምለስ ጉድኣት ምብጻሕን ዘሎ ፍልልይ ማለት ክኸውን ይኽእል።
ኣብ መደምደምታ፡ ኣስፓርተም "ኣስፓርተም (ፊኒላላኒን ዝሓዘ)" ዝብል ምልክት ምሃብ ዘድሊ፡ ሞዴል ኣብነት ናይ መርትዖ-መሰረት ዝገበረ ምቁጽጻር መግቢ እዩ። ኣብ ልዕሊ ኢንዱስትሪ መግቢ ዘየድሊ ጾር ከየስዓበ ወይ ንሓፈሻዊ ህዝቢ ከየሰናበደ ንጥዕና ህዝቢ ይከላኸል። ከም ሓላፍነታዊ ኣቕራቢ ኣስፓርተም መጠን፡ ነዚ ናይ ምልክት ምግባር ጠለብ ምሉእ ብምሉእ ንደግፎን ብጥብቂ ንኽተሎን-ሕጊ ስለ ዝጠልቦ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንነፍሲ ወከፍ ተጠቃሚ፡ እንተላይ ነቶም ሳሕቲ ሕክምናዊ ኩነታት ዘለዎም ምሕላው ቅኑዕ ነገር ስለ ዝኾነ። ንጹር ምልክት ምግባር ምትእምማን ከም ዝፈጥር፡ ብሓበሬታ ዝተሰነየ ምርጫታት ከም ዘኽእል፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ንኹሉ ሰብ ዝያዳ ውሑስን ግሉጽን ቀረብ መግቢ ንኽህሉ ኣበርክቶ ከም ዝገብር ንኣምን።